शेतकरी उत्पादक कंपन्यांचे (FPO/FPC) वाढते महत्त्व
देशातील मिरची बाजारात सध्या मोठी अस्थिरता दिसून येत आहे. हवामान बदल, कमी उत्पादन, निर्यात मागणी आणि स्थानिक पुरवठा या घटकांमुळे लाल मिरची (ड्राय रेड चिली) आणि हिरवी मिरची (ग्रीन चिली) यांच्या दरांमध्ये वेगवेगळे ट्रेंड दिसत आहेत. महाराष्ट्रासह आंध्र प्रदेश, कर्नाटक आणि तेलंगणा हे प्रमुख उत्पादक राज्य असल्याने येथील हवामानाचा थेट परिणाम बाजारावर होत आहे. लाल मिरचीच्या बाजारात यंदा उत्पादन कमी झाल्याची परिस्थिती दिसून येत आहे. आंध्र प्रदेश आणि कर्नाटकात लागवड क्षेत्र घटल्यामुळे आणि काही भागांत पावसाचा परिणाम झाल्यामुळे उत्पादनावर दबाव आहे. अनेक बाजार अहवालांनुसार देशातील लाल मिरची उत्पादनात 15–20% घट होण्याची शक्यता व्यक्त करण्यात आली आहे. यामुळे सध्या ड्राय रेड चिली बाजार मजबूत स्थितीत आहे. गुन्टूर, वारंगल आणि हुबळीसारख्या प्रमुख बाजारांमध्ये चांगल्या दर्जाच्या मिरचीला मजबूत दर मिळत आहेत. काही प्रीमियम जातींमध्ये विक्रमी दर नोंदवले गेले आहेत. लाल मिरची दरांचा पुढील ३ महिन्यांचा अंदाज • मे ते जुलै दरम्यान लाल मिरची बाजार मजबूत राहण्याची शक्यता • निर्यात मागणी कायम राहिल्यास दरांना आधार मिळेल • कमी स्टॉक आणि मर्यादित आवक यामुळे मोठी घसरण अपेक्षित नाही • चांगल्या दर्जाच्या मिरचीला अधिक दर मिळू शकतो तज्ज्ञांच्या अंदाजानुसार: • सामान्य दर्जा: ₹12,000 ते ₹16,000 प्रति क्विंटल • प्रीमियम गुणवत्ता: ₹18,000 ते ₹25,000+ प्रति क्विंटल दरम्यान व्यवहार राहू शकतात.
केंद्र सरकारची 10,000 FPO योजना आणि आर्थिक सहाय्य
दुसरीकडे हिरव्या मिरचीच्या बाजारात दर मोठ्या प्रमाणात हवामान आणि रोजच्या पुरवठ्यावर अवलंबून असतात. उन्हाळ्यात तापमान वाढल्यामुळे अनेक भागांत उत्पादन कमी झाले असून काही बाजारांमध्ये हिरव्या मिरचीचे दर वाढले आहेत. सध्या देशातील हिरव्या मिरचीचा सरासरी घाऊक दर ₹3500 ते ₹4500 प्रति क्विंटल दरम्यान आहे. काही भागांत दर्जानुसार ₹5000 पेक्षा जास्त दर मिळत आहेत. हिरव्या मिरचीचा पुढील ३ महिन्यांचा अंदाज • मे-जूनमध्ये उष्णतेमुळे पुरवठा कमी राहू शकतो • त्यामुळे दर मजबूत राहण्याची शक्यता • मात्र जून अखेर आणि जुलैमध्ये नवीन आवक वाढल्यास दर काही प्रमाणात कमी होऊ शकतात • मान्सून चांगला राहिला तर बाजार स्थिर होईल अंदाजे बाजारभाव: • मे-जून: ₹40 ते ₹70 प्रति किलो • जुलैमध्ये नवीन उत्पादन आल्यानंतर ₹30 ते ₹50 प्रति किलोपर्यंत नरमाई शक्य एकूणच पाहता, पुढील तीन महिन्यांत लाल मिरची बाजार तुलनेने तेजीत राहण्याची शक्यता आहे, तर हिरव्या मिरचीमध्ये हवामानामुळे चढ-उतार वाढू शकतात. एल निनो किंवा मान्सून विलंबाची परिस्थिती निर्माण झाली तर दोन्ही मिरची बाजारात तेजी आणखी वाढण्याची शक्यता राहील.